Medisch gereviewed door dr. R. Niebuur | Huisarts (BIG-geregistreerd) – Medyne
Laatst medisch gereviewed: juni 2026 | Leestijd: 10 minuten
Veel mensen focussen tijdens een afvaltraject vooral op de cijfers op de weegschaal. Dat is begrijpelijk, want een lager getal voelt vaak als bewijs dat je vooruitgang boekt. Toch vertelt gewicht niet het hele verhaal.
Een belangrijke vraag is namelijk: wat verlies je precies?
Wanneer je afvalt, verlies je niet uitsluitend vet. Het lichaam bestaat uit verschillende componenten, waaronder vetmassa, spiermassa, vocht en botweefsel. Tijdens gewichtsverlies neemt meestal zowel de vetmassa als een deel van de spiermassa af.
De aandacht voor spierbehoud is de afgelopen jaren sterk toegenomen, zeker nu steeds meer mensen afvallen met medicijnen zoals Ozempic (semaglutide) en Mounjaro (tirzepatide). Veel gebruikers vragen zich af of deze medicijnen ervoor zorgen dat spieren verdwijnen en of dat op lange termijn gevolgen heeft voor de gezondheid.
Het korte antwoord is dat spierverlies tijdens gewichtsverlies kan voorkomen, maar dat er verschillende manieren zijn om dit zoveel mogelijk te beperken.
Samenvatting
Tijdens gewichtsverlies verliest het lichaam vaak zowel vetmassa als spiermassa. Dit gebeurt niet alleen bij gebruik van Ozempic of Mounjaro, maar bij vrijwel iedere vorm van afvallen. Voldoende eiwitinname, regelmatige lichaamsbeweging en krachttraining kunnen helpen om spierverlies zoveel mogelijk te beperken. Het doel van een gezond afvaltraject is niet alleen minder gewicht, maar ook het behouden van een goede lichaamssamenstelling.
Waarom verlies je soms spiermassa tijdens het afvallen?
Om af te vallen moet het lichaam meer energie verbruiken dan het binnenkrijgt. Dit wordt een calorietekort genoemd.
Wanneer dat gebeurt, gaat het lichaam op zoek naar opgeslagen energiebronnen. Vetreserves vormen daarbij de belangrijkste brandstof, maar het lichaam kan ook energie halen uit spierweefsel. Daardoor neemt tijdens gewichtsverlies vaak niet alleen de vetmassa af, maar ook een deel van de spiermassa.
Dit is een normaal biologisch proces en staat los van GLP-1 medicatie. Ook mensen die afvallen door een dieet, meer beweging of een maagverkleining verliezen doorgaans een combinatie van vet en spiermassa.
Wel kan het gebruik van Ozempic of Mounjaro indirect invloed hebben op spierbehoud. Deze medicijnen verminderen namelijk de eetlust, waardoor mensen vaak aanzienlijk minder eten. Wanneer daarbij onvoldoende eiwitten of voedingsstoffen worden ingenomen, kan het risico op spierverlies toenemen.
Hoe werken Ozempic en Mounjaro eigenlijk?
Ozempic en Mounjaro behoren tot een groep medicijnen die invloed hebben op hormonen die betrokken zijn bij eetlust en verzadiging.
Hierdoor:
- heb je minder honger;
- voel je je sneller vol;
- blijf je langer verzadigd na een maaltijd;
- eet je vaak automatisch minder calorieën.
Voor veel mensen maakt dit gewichtsverlies aanzienlijk makkelijker. Tegelijkertijd betekent minder eten ook dat het belangrijk wordt om bewust te kiezen voor voedingsmiddelen die voldoende voedingsstoffen bevatten.
Wanneer de totale voedselinname sterk daalt zonder aandacht voor eiwitten en beweging, kan dat bijdragen aan verlies van spiermassa.
Waarom zijn spieren zo belangrijk?
Veel mensen zien spieren vooral als iets dat belangrijk is voor sporters of bodybuilders. In werkelijkheid vervullen spieren een cruciale rol voor vrijwel iedereen.
Spieren helpen bij dagelijkse bewegingen zoals lopen, traplopen, tillen en opstaan uit een stoel. Daarnaast ondersteunen ze de houding, beschermen ze gewrichten en dragen ze bij aan balans en stabiliteit.
Ook vanuit metabool oogpunt zijn spieren belangrijk. Spierweefsel verbruikt energie, zelfs wanneer je rust. Een gezonde spiermassa ondersteunt daarom een actieve stofwisseling.
Naarmate mensen ouder worden, neemt spiermassa van nature af. Daarom is het behoud van spieren tijdens gewichtsverlies extra belangrijk, zeker voor volwassenen boven de 40 jaar.
Hoeveel spiermassa verlies je gemiddeld?
De hoeveelheid spierverlies verschilt sterk per persoon.
Factoren die hierbij een rol spelen zijn onder andere:
- leeftijd;
- geslacht;
- startgewicht;
- voedingspatroon;
- hoeveelheid beweging;
- genetische aanleg;
- snelheid van gewichtsverlies.
Onderzoeken laten zien dat een deel van het verloren gewicht tijdens een afvaltraject uit vetvrije massa bestaat, waaronder spierweefsel. Het grootste deel van het gewichtsverlies bestaat echter meestal uit vetmassa, zeker wanneer voeding en beweging goed worden afgestemd.
Mensen die voldoende eiwitten eten en regelmatig aan krachttraining doen, behouden doorgaans meer spiermassa dan mensen die uitsluitend focussen op minder eten.
De rol van eiwitten bij spierbehoud
Eiwitten vormen de bouwstenen van spieren.
Tijdens gewichtsverlies heeft het lichaam voldoende eiwitten nodig om spierweefsel te onderhouden en te herstellen. Omdat de eetlust vaak afneemt tijdens gebruik van Ozempic of Mounjaro, kan het lastiger worden om voldoende eiwitten binnen te krijgen.
Goede eiwitbronnen zijn onder andere:
- magere zuivel;
- eieren;
- kip en kalkoen;
- vis;
- peulvruchten;
- tofu;
- magere kwark;
- eiwitrijke yoghurt.
Door bij iedere maaltijd een eiwitbron toe te voegen, kan het lichaam beter worden ondersteund tijdens het afvallen.
Waarom krachttraining zo effectief is
Naast voeding speelt beweging een belangrijke rol bij spierbehoud.
Met name krachttraining geeft het lichaam een duidelijk signaal dat spieren nodig blijven. Hierdoor wordt spierafbraak zoveel mogelijk beperkt.
Krachttraining hoeft niet direct te betekenen dat je meerdere keren per week zware gewichten tilt in de sportschool. Ook oefeningen zoals:
- squats;
- lunges;
- opdrukken;
- weerstandsoefeningen met elastieken;
- lichte gewichten thuis;
kunnen bijdragen aan spierbehoud.
Zelfs twee tot drie korte sessies per week kunnen al een positief effect hebben.
Is cardio voldoende?
Wandelen, fietsen en andere vormen van cardio zijn uitstekend voor de gezondheid en ondersteunen gewichtsverlies.
Toch stimuleren deze activiteiten spierbehoud minder sterk dan krachttraining.
De beste combinatie voor veel mensen bestaat uit:
- voldoende dagelijkse beweging;
- regelmatige wandelingen;
- aangevuld met krachttraining.
Hierdoor profiteer je zowel van een verbeterde conditie als van beter spierbehoud.
Is spierverlies altijd te voorkomen?
Nee.
Een beperkte afname van spiermassa komt vaak voor tijdens gewichtsverlies en wordt gezien als een normaal onderdeel van het proces.
Het doel is daarom niet om ieder grammetje spierverlies volledig te voorkomen. Veel belangrijker is dat het grootste deel van het gewichtsverlies afkomstig is van vetmassa.
Wanneer iemand aanzienlijk gewicht verliest en tegelijkertijd sterker, fitter en gezonder wordt, kan een beperkte afname van spiermassa nog steeds passen binnen een succesvol resultaat.
Waarom kijken naar meer dan alleen de weegschaal?
De weegschaal geeft slechts één getal weer.
Dat getal vertelt niet hoeveel vet je hebt verloren, hoeveel spiermassa je hebt behouden of hoe je gezondheid zich ontwikkelt.
Daarom kan het waardevol zijn om ook aandacht te besteden aan:
- middelomtrek;
- kledingmaat;
- conditie;
- energieniveau;
- kracht;
- algemene fitheid.
Veel mensen merken dat zij zich beter voelen en gezonder functioneren, zelfs wanneer het gewicht tijdelijk minder snel daalt.
Praktische tips voor spierbehoud tijdens afvallen met Ozempic of Mounjaro
Wil je spierverlies zoveel mogelijk beperken tijdens je afvaltraject? Dan kunnen deze adviezen helpen:
- Zorg voor voldoende eiwitten verspreid over de dag.
- Blijf regelmatig bewegen.
- Voeg krachttraining toe aan je weekroutine.
- Vermijd extreem snelle gewichtsafname waar mogelijk.
- Drink voldoende water.
- Focus niet uitsluitend op de weegschaal.
- Streef naar een gezonde en duurzame leefstijl.
Conclusie
Ja, tijdens afvallen met Ozempic of Mounjaro kan een deel van de spiermassa afnemen. Dat gebeurt echter niet uitsluitend door de medicatie, maar is een normaal verschijnsel dat bij vrijwel iedere vorm van gewichtsverlies voorkomt.
Het goede nieuws is dat je zelf veel kunt doen om spieren zoveel mogelijk te behouden. Voldoende eiwitten, regelmatige beweging en krachttraining vormen daarbij de belangrijkste pijlers.
Succesvol afvallen draait uiteindelijk niet alleen om minder kilo’s, maar vooral om een gezonder lichaam, meer energie en een duurzame verbetering van je gezondheid.
Medische disclaimer
Deze informatie is bedoeld als algemene voorlichting en vervangt geen persoonlijk medisch advies. Bespreek vragen over gewichtsverlies, voeding of medicatie altijd met een arts of andere gekwalificeerde zorgverlener.
Bronnen
- Obesity Reviews (2023)
- WHO Physical Activity Guidelines
- ADA Standards of Care (2024)
Vragen over spierbehoud tijdens afvallen?
Onze artsen helpen je graag bij vragen over afvallen, leefstijl en medische begeleiding.
Gratis intake | Discreet | Onder medische begeleiding
